ΝΕΟΚΛΑΣΣΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ

  Μια επιλογή από όμορφα στοιχεία της νεοκλασσικής μας παραδόσεως, αυτή τη φορά από τον Πόρο.
Η πολιτεία είναι διατηρητέο μνημείο, αν και έχουν γίνει κατά καιρούς πολλές παρεμβάσεις κατά τη γνώμη μας, άστοχες. Αναπαλαιώσεις όμως των τελευταίων ετών, είναι επιτυχημένες. Σε πολλές φωτογραφίες, λόγω της γωνίας λήψεως, δεν μπορέσαμε να αποφύγουμε ιδιαίτερα αντιαισθητικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα τα καλώδια τροφοδοσίας ηλεκτρικού ρεύματος.
  Δεν περικόψαμε τίποτε, τις δημοσιεύουμε όπως ακριβώς ελήφθησαν.

ΚΕΡΑΜΟΙ - ΠΛΙΝΘΟΙ

Πηγή: http://zkarvelis.blogspot.com/2009/05/blog-post.html

  Από τον "Οδηγό Ελλάδος Ιγγλέση" του 1957, έπεσε στα χέρια μας το τμήμα που αναφέρεται στα εργοστάσια κατασκευής κεράμων και πλίνθων. Καλύπτεται όλη η επικράτεια, αλλά εμείς θα αναφερθούμε στα κυριότερα κέντρα παραγωγής, όπως έδρασαν κατά την ακμή τους στη νεοκλασσική περίοδο. Πολλά από τα παλαιά εργοστάσια, είναι ακόμη ενεργά το 1957, ενώ νέες εταιρείες έχουν ανοίξει, με πλουσιώτερη ποικιλία προιόντων. Τα παραθέτουμε ως ακριβώς δημοσιεύτηκαν στον Οδηγό.

  ΑΘΗΝΑΙ

Ματζήδας Λ., Κηφισίας 128
Αγγελάκης Ι., Βασιλικών 73
Αλετράς Μ. Ε., Κηφισίας 208
"Αλλατίνη" Α. Γαζή 9  32-990, 33-066
"Άτλας" Κων/πόλεως 431  873-411
Βασάλος Ε., Αγ. Πολύκαρπος
Βενετσανόπουλος Α., τέρμα Καβάλας  526-422, Δραγατσανίου 8  22-612
"Βέρρος Φρ.", Κάνιγγος 8, Καβάλας 151
Βροχίδη Α/φοι, Καβάλας 160
Γενοβέζος Α. & Γ. Α., Σερρών 86
Γεωργούλης Δ., τέρμα Κρατύλλου
Γκούμα Υιοί Μ., Βασιλείου Μεγ. 46
Γκούμας Ε. Δ., τέρμα Κρατύλλου
Γκούμας Ν. & Ε. Α., Αγ. Άννης 4
Γονιδάκης & Φίλιππας, Ιερά Οδός
Γονίδης Γ., Αγ. Πολύκαρπος
Γονίδης Δ. Ξ., τέρμα Ορφέως
Δούγλερης Θ. & Ν. Γ., Καβάλας 150
Δελαβίνιας Κ. Ι., οδ. Ράλλη
Δημητρίου Μ., Βερανζέρου 25
Ζαφειράκου Ε. Π., - Μαντζώρος Α., - Μαρτίνος Χ. Φ., Ιερά Οδός 92
"Κάδμος", Ρόζεβελτ 4  611-733
Καλίλης Ι., τέρμα Καβάλας  525-482
Καρυστινός Ε. Δ., Καβάλας 159
Κερά..ος Ι., Κολοκυνθού
"Κερέμ", Βαλαωρίτου 12  610-149
Κοκκινογένη Α/φοι, Καβάλας 155
Κόρμαλη Α/φοι Α., Ιερά Οδός 169  525-516
Λακαφώσης Ν. Γ., Καβάλας 170
Λαρεντζάκης Γ. & Ι. Δ., Ιερά Οδός
Λεμπέσης Α. & Ε., Αθηνών 155  532-331
Λέοντος Β. Π., Κηφισίας 208
Λιανός Δ. Α., Ιερά Οδός 120
Μαθιός Μ. Σ., Καβάλας 170
Μαρτίνος Α. Γ., οδ. Καβάλας
Μαρτίνος Α. Ι., Ιερά Οδός 116
Μαρτίνος Δ. Φ., τέρμα Μύλων
Μίχας Α. Α., οδ. Καβάλας
Μπουρίτης Α. & Δ. Κ., τέρμα Ορφέως
Παναγιωτόπουλος Π., Καβάλας 180
Παναγιωτόπουλος Ι. Κ., Δροσοπούλου 112
Πανόπουλος Γ. & Σία, Ιερά Οδός 104
Παπαμακάριος Α. Γ., Καβάλας 170
Παπαμακαρίου Ε., Αγ. Πολυκάρπου 26
Παρόδης Γ. Μ., Φράγκαινα
Πολιτάκης Κ., Ιερά Οδός
Πρωτονοταρίου Α. & Γ., Κηφισίας 208
Σταματίου Ε., Κων/πόλεως 251  524-620
Στίνης Γ. Λ. & Λ. Γ., τέρμα Βασιλικών
Τζιωτάκης Α. & Γ. Φ., Ιερά Οδός
Τριδήμας Δ. Π. & Β. Γ., Καβάλας 170
Τρύπας Μ., γέφυρα Κηφισού
Τσατίρης Η. Λ., Αγ. 'Αννης 40
"Ύλος", Πρωτογένους 2  27-839
Φίλιππας Δ. Ι., Καβάλας 65


  ΑΙΓΙΟΝ

"Κεραμεία Αιγίου", Σαρρής Δ., Σωτηρόπουλος Κ.


ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ (Χ)ΔΟΣ

Αρτσίτα Α/φοι Π., Βαβουλιώτης Γ. Γ., Βαβουλιώτη Α/φοι Σ., Γκάγκαρης Γ., Γκάγκαρης Μ., Κατσίκης Γ. Σ., Κούκουζας Σ. Χ., "ΛΗΛΑΣ" ΧΡ. ΜΠΙΡΓΑΛΙΑΣ - ΧΡ. ΠΟΛΥΤΗΡΑΣ & ΣΙΑ, Μαμάκος Α. Δ., Μάρκου Α/φοι Α., Μητροκώστας Δ. Ν., Μπακαρόζος Χ. Ε., Σέρρα Α/φοι Δ., Σέρρας Α., Τριανταφύλλου Β. Α., Τριανταφύλλου Ν.

Το εργοστάσιο Τσαλαπατά Βόλου (πηγή: agro.in.gr)

  ΒΟΛΟΣ

Κουτσόπουλος Ε., οδ. 105 αρ. 4
Τσαλαπατάς Ν. & Σ., Β. Κων/νου 59


  ΠΑΤΡΑΙ

Αγγελόπουλος Ι. Χ., Ανατολ. Ακροπόλεως
Βρυώνης Γ. Δ., Κορίνθου 15
Γερασίδης Ε. & Λ., Ζαβλάνι
Γιαννακόπουλος Χ., Ταμπάχανα
Ιωάννου & Κοντογιαννάτος, οδ. Νόρμαν
Κάμαρης Η. Η., Ζαβλάνι
Κτενόπουλοι Α/φοί, Ά Νεκροταφείον
Λαινάς Π., οδ. Νόρμαν
Μακαμιτζόγλου Β., οδ. Νόρμαν
Μαραγκός Κ., Γεωργική Σχολή
Μαρίνος Π. & Σία, Ζαβλάνι
Μαυροειδή Α/φοί, Συνοικία Τζίνη
Νιάρος Α. & Δημακόπουλος Ν., Ζαβλάνι
Παπαδάτου Α/φοί, Σαχτούρη 90
Παπαιωάννου Π., Παλαιόκαστρον
Παπλά Α/φοί Π., Ζαβλάνι  28-98
Σιδερίδης Ι. Π., τέρμα οδ. Νόρμαν
Σπιτσέρης Γ., 'Α Νεκροταφείον
Τρίγκα Α/φοί, Ζαβλάνι
Τρίγκας Δ., Ά Νεκροταφείον
Τσορτσιλής Γ., Ά Νεκροταφείον
Χάντζιος Α., τέρμα Αγ. Σοφίας
Χριστόπουλος Χ. Δ., Ρ. Φεραίου 53

Eπιστολόχαρτο Δηλαβέρη (πηγή: MLP BLO-G-SPOT)

   ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ

Αποστόλου Ε., τέρμα Μουτσοπούλου
Ασημάκης Ν. Κ., Καλλέργη 5
Βαλσαμάκης Σ., τέρμα Μουτσοπούλου
Βασάλος & Μαρτίνος, Κυθήρων 104
Βασάλος Ε., τέρμα Μουτσοπούλου
Βασάλος Ε. & Σ., Αθηνών 97
Γαρδέλης Π. Δ., Μουτσοπούλου 106
Γκούμας Ι., οδ. Περιβολίων
"Δηλαβέρης Κρίτων Ε." α.ε. Θηβών 3  492-420, 492-421
Ζούλιας Α., Αγ. Ιωάν. Ρέντη 75
Ηλιόπουλος Η., Χίου 79  482-889
Καλογιός Γ., Καμίνια
Καλογιός Μ., Καμίνια
Καραμανώλης Π., Μουτσοπούλου 99
"Κεραμεία Χίου", Φίλωνος 38  40-888
Κουρούσης Μ., Καμίνια  492-459
Μαυρογόνατος Ι., Καμίνια
Μυλωνάς Δ., Καμίνια

Επιστολόχαρτο Δηλαβέρη (πηγή: www.koutouzis.gr)

  ΠΥΡΓΟΣ

Αποστολίδης Α., Καραμεζόγλου Γ., Παπαγιαννης Δ., Παρετσόγλου Δ., Πολίτης Α., Πούλος Α., Τσιντερίδης


  ΧΑΛΚΙΣ

Βαβουλιώτης Σ., Βαλταζάνου Α/φοί & Σία, Γαλάνης Δ. Ι., Μαμάκος Α., Παπαχρήστου Γ., Ρωμανός Ε., Σέρρα Α/φοί, Σιμόπουλος Β. Π.

ΑΚΡΟΚΕΡΑΜΟ : ΕΡΓΟ ΓΛΥΠΤΙΚΗΣ Η ΟΧΙ ;

  Αναφερόμαστε στο αντικείμενο "ακροκέραμο" στον τίτλο, όχι για να μειώσουμε τη σημασία ή την ομορφιά των άλλων πηλοτεχνημάτων, αλλά γιατί το ακροκέραμο ήταν το ξεχωριστό στοιχείο που χαρακτηρίζει την ελληνική νεοκλασσική αρχιτεκτονική από τις λοιπές ευρωπαικές.
  Η ερώτηση μας έχει απασχολησει πολύ και θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μιαν απάντηση τόσο τεκμηριωμένη μπορεί να γίνει, όσο και λογική.
  Κατ' αρχάς, εάν εξετάσουμε τα πηλοτεχνήματα, θα διαπιστώσουμε πως υπάρχουν πάρα πολλά μοντέλα, τα οποία μπορούν να καταταχθούν σε ομάδες ή οικογένειες. Θα συναντήσουμε μεγάλο αριθμό ιδίων ή παρομοίων κομματιών, όπως επίσεις, θα διαπιστώσουμε το μεγάλο αριθμό τους. Δε λησμονούμε, πως όλα αυτά υπήρξαν για πολλές δεκαετίες, διακοσμητικά αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον.
  Στο νου μας παρ' όλα αυτά, το "έργο τέχνης" είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μοναδικότητα που το χαρακτηρίζει. Ένας πίνακας ζωγραφικής, ένα γλυπτό ή ένα αγγείο είναι μοναδικά - το καθένα - έργα τέχνης και ώς τέτοια αποτιμώνται. Συχνά όμως, έχουμε ακούσει ειδικούς να αναφέρονται στα αρχαία νομίσματα, ως έργα τέχνης, αν και κόπηκαν κατά εκατοντάδες από τις ίδιες μήτρες.
  Θα συμφωνήσουμε με αυτον τον προσδιορισμό, όχι μόνο γιατί τα αρχαία ελληνικά νομίσματα είναι όντως μικρογραφίες γλυπτικής, αλλά και για την ίδια τη φύση της εργασίας η οποία συντελέσθηκε κατά τρόπον, ώστε να μπορούμε ακόμη να τα θαυμάζουμε σήμερα.
 'Οπως και το αρχαίο νόμισμα, έτσι και το νεοκλασσικό πηλοτέχημα, κατασκευάστηκε από καλούπια μιας και επρόκειτο να αναπαραχθεί το ίδιο σε πολλαπλά αντίγραφα. Στη νομισματική ορολογία, το καλούπι λέγεται μήτρα.
  Εφ' όσον μιλάμε για αντίγραφα, προφανώς υπαρχει και ένα πρωτότυπο. Είναι αυτό το οποίο κατασκευάστηκε από έναν γλύπτη, έναν καλλιτέχνη. Ο γλύπτης αυτός, υλοποίησε μιαν ιδέα ή αντέγραψε κάτι το προυπάρχον, πράγμα πολύ συνηθισμένο την εποχή εκείνη. Δημιουργεί μιαν αρχική φόρμα, ένα μοντέλο με κάθε λεπτομέρεια. Ό,τι σκαλίζει, θα αποτυπωθεί μετέπειτα στον πηλό. Για αυτό το λόγο και μόνο, το πρωτότυπο είναι εκπληκτικό από άποψη ποιότητας. Εάν αυτό το έργο, αντανακλά τις προσδοκίες του πελάτη, θα γίνουν τα καλούπια από το πρωτότυπο και θα αναπαραχθούν τα πήλινα αντίγραφα, πολλά από τα οποία σώζονται έως τις μέρες μας.
  Αλλά ποιός ο λόγος για τόση λεπτομέρεια; Τέτοια ποιότητα; Λογικά, σε αυτό το ύψος όπου στέκουν καμαρωτοί οι πήλινοι Ερμήδες, οι θεότητες, οι Μούσες και τόσα άλλα νεοκλασσικά πηλοτεχνήματα, δεν θα μπορούσαν να είναι ορατές οι λεπτομέρειες τους στο φιλότεχνο διαβάτη! 
  Εν τούτοις, έχουμε αποδείξεις οτι όχι μόνον τα διάφορα πηλοτεχνήματα έχουν λεπτομέρεια και "έκφραση", αλλά και... προσωπικότητα! Ειδικά τα προσωπεία, μοιάζουν να έχουν το καθένα τη δική του έκφραση σαν δείγμα ξεχωριστής προσωπικότητας. 
  Θα ήταν πιο απλό, να σκαλιστεί μια υποτυπώδης ανθρώπινη μορφή, έτσι ώστε να υποδηλώνεται η μορφή του πηλοτεχνήματος, ή στυλιζαρισμένα, χοντροκομμένα άνθη ή καυλοί για τα φυτόμορφα. Φυσικά, υπάρχουν και τέτοια! 'Ενα έργο τέχνης, κανείς δεν είπε ότι είναι πάντα όμορφο...  

Το ίδιο σχέδιο, αλλά σε διαφορετική εκτέλεση. Είναι εμφανής η διαφορά στην ποιότητα των καλουπιών.

Δε νομίζω να υπάρχουν χειρότερα καλούπια από αυτά, τουλάχιστον όσον αφορά το πρόσωπο. Στη στέγη, όμως, κάνουν καλά τη δουλειά τους!

Η πλαστικότητα των εκατέρωθεν του κεντρικού, είναι αδιαμφισβήτητη. Το μεσαίο, δεν είναι λειωμένο από το χρόνο... Απλώς με βάση άλλα καλύτερα καλούπια, ξέρουμε τι απεικονίζει!

Τα γωνιαία ακροκέραμα ήταν πάντα πιο επιμελημένα και είχαν καλύτερη εκτέλεση από τα αντίστοιχα μετωπικά, όπως μαρτυρεί ο κόκκινος Ερμής. Ο δε δεξιός απλώς εκτελέσθηκε...

Η επιτομή του ελληνικού νεοκλασσικού γωνιαίου ακροκεράμου. Η ομορφιά του σχεδίου, η άριστη εκτέλεση του πρωτοτύπου, η ακρίβεια στην παραγωγή του αντιγράφου και η πιστή απόδοση της λεπτομέρειας δικαιολογούν το συγκεκριμένο πηλοτέχνημα ως έργο τέχνης της ελληνικής νεοκλασσικής παράδοσης.

Δύο απόψεις του ανωτέρω γωνιαίου ακροκεράμου. Η ποιότητά του είναι μοναδική.

ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ

 ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΚΤΙΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΕΡΜΟΥ

ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ



     Η  αναστήλωση  είναι μια εργασία δύσκολη και με πολλά προβλήματα, που οι λύσεις τους υπαγορεύονται κάθε φορά από το είδος του μνημείου, τις ιδιαίτερες συνθήκες που υπάρχουν, καθώς και πολλούς άλλους παράγοντες.Υπάρχουν όμως και ορισμένες βασικές αρχές που πρέπει να τηρούνται σε κάθε αναστήλωση. Γι αυτό συμφώνησαν όλοι οι αρχιτέκτονες στη Βενετία το 1964 και έτσι έμειναν γνωστές με το όνομα "χάρτης της Βενετίας". Οι αρχές αυτές μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:

(1)  Πριν την αναστήλωση πρέπει να υπάρχει πλήρης γνώση του μνημείου και βεβαιότητα για την αρχική του μορφή.
(2)  Πρέπει να κυριαρχεί ο σεβασμός στην αρχική μορφή του κτηρίου και να αποφεύγονται απλουστεύσεις ή παρεμβάσεις ή αλλαγές που κινδυνεύουν να την αλλοιώσουν.
(3)  Τα νέα αρχιτεκτονικά μέλη που πιθανόν να χρειαστούν, πρέπει να περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα, να εντάσσονται αρμονικά στο σύνολο, αλλά και να διακρίνονται από τα αυθεντικά.
(4)  Κάθε ενέργεια πρέπει να είναι αντιστρέψιμη, να μπορεί δηλαδή να αρθεί χωρίς να προκαλέσει βλάβη στο μνημείο.
     Εκτός από τις εργασίες που έγιναν και γίνονται στα μνημεία της Ακρόπολης  της Αθήνας, άλλες σημαντικές αναστηλώσεις στην Ελλάδα έγιναν στους ναούς της Αφαίας στην Αίγινα, του Ποσειδώνα στο Σούνιο, στο Θησαυρό των Αθηναίων στους Δελφούς, στην Ακρόπολη της Λίνδου στη Ρόδο, στο θέατρο της Επιδαύρου καθώς και στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού.
     Αντίθετα στη στοά του Αττάλου και στο Παναθηναϊκό στάδιο δεν πρόκειται για αναστηλώσεις αλλά για εξαρχής ανακατασκευές των μνημείων με πολύ νέο υλικό αλλά πάντα με σεβασμό και πιστότητα στην αρχική μορφή τους.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΨΗ ΚΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΕΡΜΟΥ.

ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΣΤΟΑΣ ΤΟΥ ΑΤΤΑΛΟΥ.